Odmienne stany świadomości, zwane też zmienionymi stanami świadomości… Czym są?
A czym jest sama świadomość? Jest to podstawowy i fundamentalny stan psychiczny, w którym jednostka zdaje sobie sprawę ze zjawisk wewnętrznych, procesów myślowych, oraz zjawisk zewnętrznych i jest w stanie na nie reagować. Mając świadomość czym jest świadomość haha powinno nam być łatwo stwierdzić czym są odmienne stany świadomości. Jest to więc każdy stan, który jest inny od normalnego stanu czuwania człowieka. Synonimem odmiennych stanów świadomości jest “ekstaza”, czyli ogromna, intensywna przyjemność często utożsamiana z seksem. Znaczenie tego słowa jest jednak znacznie szersze. Słowo “ekstaza” (ekstasis) pochodzi ze starożytnej Grecji i oznacza dosłownie “bycie na zewnątrz siebie”.
Już sam Platon opisał ekstazę jako odmienny stan, w którym nasza normalna, czuwająca świadomość zupełnie zanika, a jest zastąpiona przez intensywną euforię i silne połączenie z większą inteligencją. Doświadczanie takich stanów to okazja do samotranscendencji, czyli przekroczenia swojego Ja, wyjścia poza kajdany schematycznego myślenia, porzucenia swojego ego, oraz odczucia większej jedności z naturą. Aby tymczasowo zmienić swój stan świadomości używamy najróżniejszych metod i narzędzi, a za ich pomocą wpływamy na to, jak się czujemy i jak myślimy. Do najbardziej powszechnych należą:
Picie kawy,
Palenie papierosów,
Spożywanie narkotyków,
Picie alkoholu,
Uprawianie sportów ekstremalnych,
Uprawianie seksu,
Oglądanie pornografii,
Słuchanie muzyki,
Chodzenie do kina,
Chodzenie na koncerty i imprezy muzyczne,
Oglądanie telewizji,
Praktykowanie rozwoju osobistego,
Chodzenie na terapię,
Granie w gry komputerowe,
Uprawianie jogi,
Praktykowanie medytacji,
Stosowanie technik oddechowych,
Branie udziału w warsztatach rozwoju osobistego,
Uprawianie hazardu,
Wirtualna rzeczywistość,
Stosowanie hipnozy.
Jedne z nich, aby osiągnąć odmienny stan świadomości, mogą mieć destrukcyjny wpływ na naszą psychikę i ciało, inne są bezpieczne i mogą mieć kluczowy wpływ na rozwój naszych zdolności poznawczych. Wszystkie natomiast mają ten sam cel, choćby na kilka minut zmienić to, jak funkcjonuje nasz umysł.
Dlaczego sięgamy po środki zmieniające świadomość? Najczęściej ratujemy się przed trudnymi, zalewającymi nas emocjami, oraz przed światem wewnętrznym, do którego wcale nie chcemy zaglądać. Korzystamy z używek, aby się zresetować, zwiększyć swoją koncentrację w pracy, zrelaksować się, lub dobrze się zabawić.
Coraz częściej da się zauważyć,, że ludzie starają się korzystać z “technologii ekstazy” w sposób bardziej świadomy, używając ich nie tyle do ucieczki przed sobą, ale też do introspekcji, samopoznania, oraz pracowania nad tymi trudniejszymi aspektami naszej osobowości. Natomiast wyniki wielu badań wskazują, że odmienne stany świadomości zwiększają kreatywność, łatwość uczenia się i produktywność nawet o kilkaset procent. Mogą więc być sposobem na rozwiązywanie ważnych czy trudnych problemów świata.
Z punktu widzenia neurobiologii (neurobiologia to różne dziedziny nauki, których przedmiotem badania jest układ nerwowy), to że tak często sięgamy po odmienne stany świadomości jest w pełni zrozumiałe, ponieważ noradrenalina, dopamina, endorfiny, serotonina, anandamid i oksytocyna to sześć produkowanych przez nasz mózg neurotransmiterów, które dają nam najwięcej przyjemności. Wchodząc w odmienne stany świadomości mamy okazję mieć dostęp do wielu z nich jednocześnie.
Na przykład podczas słuchania muzyki fale mózgowe zmieniają się z wysokich-beta fal normalnej świadomości do medytacyjnych zakresów alpha i theta. Poziom hormonów stresu, czyli noradrenalina i kortyzol spada, a poziom neuroprzekażników takich jak dopamina, endorfiny, serotonina i oxytocyna wzrasta. Słuchanie muzyki odpowiednio głośno, przy odpowiedniej jakości sprzęcie sprawia, że przestajemy myśleć i osiągamy alternatywny stany świadomości. Już teraz wiem, dlaczego lubię słuchać muzykę bardzo głośnio i na sprzęcie dobrej jakości, dlaczego odczuwam to tak, jakbym była poza sobą, jakbym sama była tą muzyką. Oraz dlaczego ten stan euforii nie raz porównywałam do ekstazy osiąganej przy seksie. Tak, to wszystko wyjaśnia 😉 Sama siła muzyki była często powodem, dla którego wiele religijnych budowli było tworzone tak, aby kształtem wzmocnić dźwięk granej muzyki. Od tysięcy lat modyfikujemy dźwięk, aby zmieniać naszą świadomość. Mówi się, że muzyka łagodzi obyczaje i chyba jest w tym dużo prawdy, co przedstawia cytat „Muzyka wpływa na uszlachetnienie obyczajów” – Arystotelesa. Inne cytaty o muzyce, które lubię to „Muzyka to dusza wszechświata, skrzydła umysłu, lot wyobraźni i całe życie” – Platon, „Bez muzyki, życie byłoby pomyłką” – Friedrich Nietzsche, „Muzyka to najsilniejsza forma magii” – Marilyn Manson i mogłabym tu przytaczać ich wiele, wiele więcej…
Rozwój technologii pozwalających na badanie stanów świadomości ma też wpływ na sposób tworzenia gier komputerowych. Twórcy gier badają reakcje skóry, EKG i ciśnienie krwi grających. Jeśli gra nie spowoduje wzrostu ciśnienia krwi do odpowiedniego poziomu, modyfikują ją tak, aby powodowały większy przypływ adrenaliny. Gry często podnoszą też poziom dopaminy do tego samego poziomu, który wywołuje sex i do prawie tego samego poziomu co kokaina. Taka mieszanka adrenaliny i dopaminy powoduje podwójne uderzenie w odniesieniu do uzależnienia. Oczywiście nie każda gra zbudowana jest w ten sposób, i sama lubię grać w gry komputerowe, jednak nie zmienia to faktu , że firmy posiadając taka technologię mają możliwość, nawet w sposób nieetyczny, czynienia ich bardzo uzależniającymi.
Lista, którą wstawiłam powyżej pokazuje nam ile jest możliwości wpływania na odmienne stany świadomości. Ze względu na to, że cześć może mieć na nas destrukcyjny wpływ, zamiast budujący uważam, że należy planować zaangażowania się w poszczególne aktywności, które pozwalają nam uzyskać ten stan. Zwróćcie uwagę na to, które z nich występują w Naszym życiu i zastanówmy się, na ile te sposoby faktycznie są dla Nas pomocne, a przede wszystkim czy stosowanie ich nie ma jakieś skutków ubocznych. Takie skutki uboczne możemy znaleźć wśród takich aktywności jak palenie papierosów, spożywanie alkoholu czy narkotyków, oglądanie pornografii czy uprawianie hazardu. Jednak Są też czynności, które nie wpływają destrukcyjnie na nasze ciało czy psychikę, a wręcz przeciwnie, wzbogacają nas na wielu poziomach jak uprawianie jogi, co szczególnie polecam, praktykowanie medytacji czy stosowanie technik oddechowych, które mają bardzo dobry wpływ na działanie naszego całego organizmu. Tak więc po odmienne stany świadomości należy sięgać z głową, oraz nie stosować ich do ucieczki przed sobą i swoimi emocjami, ale aby zagłębiać się w głąb siebie i dotykać te obszary osobowości, które najbardziej tego potrzebują. Warto więc przez chwilkę zastanowić się jakie środki czy aktywności mogą stać się dla nas pozytywne przy wchodzeniu na drogę do odkrycia dających nam euforię zmienionych stanów świadomości.
Zapraszam do przemyślenia tematu i dzielenia się swoimi spostrzeżeniami i odczuciami.
